• Gemeente Den Haag
  • Woonhuis

Warm water

Net als bij ruimteverwarming wordt ook voor het verwarmen van tapwater in de meeste woonhuizen op gas gestookt. Gas is een fossiele brandstof dus komt er CO2 vrij bij verbranding. Energie besparen voor het verwarmen van tapwater kan dus veel milieuwinst opleveren. Vaak kunnen installaties waarmee warmte duurzaam wordt opgewekt, zoals een luchtwarmtepomp, ook worden gebruikt voor tapwater, zie warmte opwekken. Maar er zijn ook systemen die alleen uw tapwater kunnen verwarmen, soms handig in combinatie met infraroodpanelen. En wist u dat door warmte terug te winnen in uw badkamer uw installatie een hoger rendement heeft? Goed voor uw portemonnee en het milieu. 

Zonneboiler

Een zonneboiler bestaat uit een boiler en een paneel dat qua uiterlijk erg op een zonnepaneel lijkt. Echter, het opgevangen zonlicht wordt niet omgezet naar elektriciteit, maar gebruikt om (tap)water mee te verwarmen. Collectoren op het dak zorgen ervoor dat de vloeistof in de plaat of buizen wordt opgewarmd. De opgewarmde vloeistof wordt naar een voorraadvat met water geleid. Het water in het voorraadvat warmt zo op. Wordt het water niet warm genoeg, dan springt een na-verwarmer (HR-combiketel, elektrisch element of warmtepomp) bij. Zonnecollectoren zijn een uitdaging voor monumenten, want ze moeten uit het zicht worden geplaatst op het dak. De zonneboiler is minder rendabel voor kleine huishoudens met een HR-combiketel. 

  • Duurzaam verwarmen van tapwater
  • Functioneert ook op bewolkte dagen
  • T.o.v. elektrische boiler een gunstige terugverdientijd
  • Vlakke plaatcollector is in aanschaf goedkoper dan vacuümbuis collector
  • Terugverdientijden van zonnecollectoren zijn langer dan die van zonnepanelen
  • Hoe korter de afstand tussen collector en boiler, hoe hoger het rendement
  • Werkt het beste richting tussen zuid-oost en zuid-west, onder een hoek van 40-45°
  • De zonnecollector werkt het beste in de zomer
  • Niet altijd toegestaan bij historisch waardevolle panden
  • Laat de draagkracht van het dak controleren voor de installatie
  • Houd rekening met het gewicht van het boilervat i.v.m. de sterkte van de draagconstructie
Regelgeving

Monumentaal

  • Het plaatsen van een zonneboiler (inclusief zonnecollectoren) op een beschermd monument is niet mogelijk. De benodigde ingrepen zijn dermate ingrijpend van aard dat deze de monumentale waarde altijd aantasten.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Het plaatsen van een zonneboiler in een pand in een beschermd stadsgezicht is mogelijk mits voldaan wordt aan criteria voor een zonnecollector, vermeld in de Welstandsnota.
  • Lees meer 
Financieringsmogelijkheden

Landelijk

  • Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) lees meer
  • Duurzame monumenten lening lees meer

Gemeente Den Haag

  • Subsidie wonen op schone energie 2020 lees meer
Lees meer Lees minder
Tip

Een innovatie is een niet-zichtbaar systeem. Hierbij worden leidingen onder dakpannen aangebracht, nadat de dakpannen tijdelijk van het dak zijn verwijderd. Het hele dakvlak krijgt de extra functie van een zonnecollector.

Een zonneboiler bestaat uit een boiler en een paneel dat qua uiterlijk erg op een zonnepaneel lijkt. Echter, het opgevangen zonlicht wordt niet omgezet naar elektriciteit, maar gebruikt om (tap)water mee te verwarmen. Collectoren op het dak zorgen ervoor dat de vloeistof in de plaat of buizen wordt opgewarmd. De opgewarmde vloeistof wordt naar een voorraadvat met water geleid. Het water in het voorraadvat warmt zo op. Wordt het water niet warm genoeg, dan springt een na-verwarmer (HR-combiketel, elektrisch element of warmtepomp) bij. Zonnecollectoren zijn een uitdaging voor monumenten, want ze moeten uit het zicht worden geplaatst op het dak. De zonneboiler is minder rendabel voor kleine huishoudens met een HR-combiketel. 

  • Duurzaam verwarmen van tapwater
  • Functioneert ook op bewolkte dagen
  • T.o.v. elektrische boiler een gunstige terugverdientijd
  • Vlakke plaatcollector is in aanschaf goedkoper dan vacuümbuis collector
  • Terugverdientijden van zonnecollectoren zijn langer dan die van zonnepanelen
  • Hoe korter de afstand tussen collector en boiler, hoe hoger het rendement
  • Werkt het beste richting tussen zuid-oost en zuid-west, onder een hoek van 40-45°
  • De zonnecollector werkt het beste in de zomer
  • Niet altijd toegestaan bij historisch waardevolle panden
  • Laat de draagkracht van het dak controleren voor de installatie
  • Houd rekening met het gewicht van het boilervat i.v.m. de sterkte van de draagconstructie
Regelgeving

Monumentaal

  • Het plaatsen van een zonneboiler (inclusief zonnecollectoren) op een beschermd monument is niet mogelijk. De benodigde ingrepen zijn dermate ingrijpend van aard dat deze de monumentale waarde altijd aantasten.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Het plaatsen van een zonneboiler in een pand in een beschermd stadsgezicht is mogelijk mits voldaan wordt aan criteria voor een zonnecollector, vermeld in de Welstandsnota.
  • Lees meer 
Financieringsmogelijkheden

Landelijk

  • Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE) lees meer
  • Duurzame monumenten lening lees meer

Gemeente Den Haag

  • Subsidie wonen op schone energie 2020 lees meer

Warmtepompboiler

Een warmtepompboiler is een compacte warmtepomp aangesloten op een boilervat die gebruik maakt van omgevingslucht of ventilatielucht om tapwater te verwarmen. Het systeem gebruikt warmte uit de ventilatielucht om het tapwater tot 60 °C te verwarmen. De gekoelde ventilatielucht wordt naar buiten gestuurd. Dit warmtepompsysteem is niet bedoeld voor ruimteverwarming maar enkel voor het opwekken van warm tapwater. Een warmtepompboiler wordt vaak toegepast als vervangingen van een ventilatiesysteem (mechanische afzuiging) of ter vervanging van een elektrisch boilersysteem.

  • Bespaart energie
  • Geen gasverbruik meer
  • Wanneer omgevingslucht wordt gebruikt gaat het rendement in de winter erg omlaag. Niet elke warmtepompboiler kan bij lage temperaturen functioneren
  • Goede plaatsing is belangrijk om geluidshinder te voorkomen
  • De warmtepompboiler heeft een relatief klein vermogen. Bij grote tapwaterafname kan het lang duren om weer op temperatuur te komen
  • Maak de inhoud van het boilervat niet te groot, om stilstand verliezen te beperken
  • Niet geschikt voor verwarmen van cv-water
Lees meer Lees minder

Een warmtepompboiler is een compacte warmtepomp aangesloten op een boilervat die gebruik maakt van omgevingslucht of ventilatielucht om tapwater te verwarmen. Het systeem gebruikt warmte uit de ventilatielucht om het tapwater tot 60 °C te verwarmen. De gekoelde ventilatielucht wordt naar buiten gestuurd. Dit warmtepompsysteem is niet bedoeld voor ruimteverwarming maar enkel voor het opwekken van warm tapwater. Een warmtepompboiler wordt vaak toegepast als vervangingen van een ventilatiesysteem (mechanische afzuiging) of ter vervanging van een elektrisch boilersysteem.

  • Bespaart energie
  • Geen gasverbruik meer
  • Wanneer omgevingslucht wordt gebruikt gaat het rendement in de winter erg omlaag. Niet elke warmtepompboiler kan bij lage temperaturen functioneren
  • Goede plaatsing is belangrijk om geluidshinder te voorkomen
  • De warmtepompboiler heeft een relatief klein vermogen. Bij grote tapwaterafname kan het lang duren om weer op temperatuur te komen
  • Maak de inhoud van het boilervat niet te groot, om stilstand verliezen te beperken
  • Niet geschikt voor verwarmen van cv-water

Close-in boiler

De close-in boiler is een energiebesparend alternatief voor een ringleiding voor warm tapwater waarbij het tapwater over grote afstand veel energie verliest. Bij kort en wisselend gebruik van warm tapwater kan het interessant zijn om per waterpunt een elektrische close-in boiler te plaatsen. Een close-in boiler bestaat uit een elektrisch verwarmingselement voor het opwarmen van het tapwater en een opslagvat met een inhoud van 5 tot 15 liter. In een close-in boiler wordt continu water warm gehouden zodat u direct warm water heeft. Het nadeel is dat de boiler meer energie gebruikt en meer ruimte inneemt dan een doorstromer. Maar in vergelijking met een doorstromer heeft een close-in-boiler een kleinere elektriciteitsaansluiting. Er bestaan ook ‘smart’ boilers die de temperatuur in de boiler regelen op basis van gebruik, dit bespaart in het energiegebruik. 

  • Interessante oplossing wanneer tapwaterpunten over grotere afstand verspreid zijn
  • Direct warm water
  • Bespaart op het watergebruik
  • Bespaart energie
  • Dit is een elektrisch systeem waardoor het elektriciteitsverbruik kan stijgen
  • Beperk eerst zoveel mogelijk het watergebruik
  • Het kan nodig zijn om de elektriciteitsaansluiting te verzwaren, hier zijn kosten aan verbonden
  • Voor de douche is minstens een 30-50 liter boiler benodigd, daarmee kan tot 8-13 minuten worden gedoucht
  • Kies voor een “smart” boiler voor efficiënte werking
Lees meer Lees minder

De close-in boiler is een energiebesparend alternatief voor een ringleiding voor warm tapwater waarbij het tapwater over grote afstand veel energie verliest. Bij kort en wisselend gebruik van warm tapwater kan het interessant zijn om per waterpunt een elektrische close-in boiler te plaatsen. Een close-in boiler bestaat uit een elektrisch verwarmingselement voor het opwarmen van het tapwater en een opslagvat met een inhoud van 5 tot 15 liter. In een close-in boiler wordt continu water warm gehouden zodat u direct warm water heeft. Het nadeel is dat de boiler meer energie gebruikt en meer ruimte inneemt dan een doorstromer. Maar in vergelijking met een doorstromer heeft een close-in-boiler een kleinere elektriciteitsaansluiting. Er bestaan ook ‘smart’ boilers die de temperatuur in de boiler regelen op basis van gebruik, dit bespaart in het energiegebruik. 

  • Interessante oplossing wanneer tapwaterpunten over grotere afstand verspreid zijn
  • Direct warm water
  • Bespaart op het watergebruik
  • Bespaart energie
  • Dit is een elektrisch systeem waardoor het elektriciteitsverbruik kan stijgen
  • Beperk eerst zoveel mogelijk het watergebruik
  • Het kan nodig zijn om de elektriciteitsaansluiting te verzwaren, hier zijn kosten aan verbonden
  • Voor de douche is minstens een 30-50 liter boiler benodigd, daarmee kan tot 8-13 minuten worden gedoucht
  • Kies voor een “smart” boiler voor efficiënte werking

Doorstromer

Er bestaan verschillende mogelijkheden om het warm tapwater van uw pand zonder gas te verwarmen. Systemen zoals elektrische boilers en warmtepompboilers nemen relatief veel ruimte in. Een elektrische doorstromer kan dan een compact alternatief bieden. Een elektrische doorstromer verwarmt alleen het water dat daadwerkelijk wordt gebruikt. Het verwarmingselement schakelt aan op het moment dat u de warm water kraan open draait en verwarmt direct het water dat er doorheen stroomt. Bij kort en wisselend gebruik is het interessant om een elektrische doorstromer te plaatsen omdat u dan efficiënter verwarmt. Een doorstromer gebruikt minder energie en neemt minder ruimte in dan een elektrische boiler. Een doorstromer heeft echter een grotere elektriciteitsaansluiting nodig.

  • Interessante oplossing wanneer tapwaterpunten over grotere afstand verspreid zijn
  • Neemt weinig ruimte in beslag
  • Direct warm water
  • Combineer met een waterbesparende douchekop en andere waterbesparende maatregelen
  • Een doorstromer heeft een 3-fase aansluiting nodig (minimaal 11 kW)
Lees meer Lees minder

Er bestaan verschillende mogelijkheden om het warm tapwater van uw pand zonder gas te verwarmen. Systemen zoals elektrische boilers en warmtepompboilers nemen relatief veel ruimte in. Een elektrische doorstromer kan dan een compact alternatief bieden. Een elektrische doorstromer verwarmt alleen het water dat daadwerkelijk wordt gebruikt. Het verwarmingselement schakelt aan op het moment dat u de warm water kraan open draait en verwarmt direct het water dat er doorheen stroomt. Bij kort en wisselend gebruik is het interessant om een elektrische doorstromer te plaatsen omdat u dan efficiënter verwarmt. Een doorstromer gebruikt minder energie en neemt minder ruimte in dan een elektrische boiler. Een doorstromer heeft echter een grotere elektriciteitsaansluiting nodig.

  • Interessante oplossing wanneer tapwaterpunten over grotere afstand verspreid zijn
  • Neemt weinig ruimte in beslag
  • Direct warm water
  • Combineer met een waterbesparende douchekop en andere waterbesparende maatregelen
  • Een doorstromer heeft een 3-fase aansluiting nodig (minimaal 11 kW)

Douchepijp warmteterugwinning

In huishoudens wordt in de badkamers het meeste warme tapwater gebruikt. Als u dit verbruik weet te verlagen, heeft u een kleinere all-electric warmtepomp en boilervat nodig. Dat scheelt in de kosten en de benodigde ruimte voor de installatie. Uit het vuile douchewater, dat nog warm wegspoelt, kan warmte worden teruggewonnen. Bij de douchepijp warmteterugwinning (WTW) wordt de verticale afvoerbuis onder de douche vervangen door een koperen douchepijp die is opgebouwd uit een binnenbuis met (warm) afvalwater en een buitenomhulsel met schoon (koud) water. Tussen deze twee lagen vindt warmte uitwisseling plaats. Zo wordt het koude (schone) water alvast voorverwarmd zonder dat u energie verbruikt. 

  • Bespaart energie
  • De douchepijp met warmteterugwinning heeft een lange levensduur
  • De aanleg vereist een verbouwing, renovatie is een goed moment
  • Besparingseffect is beperkt bij kort douchen
  • Thermostatische mengkraan vereist
  • Niet geschikt voor een badkamer op de begane grond
  • Zorg er voor dat de douchepijp-wtw bereikbaar blijft voor onderhoud
Regelgeving

Monumentaal

  • In principe mogelijk, mits er geen monumentale onderdelen worden aangepast op verwijderd.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Geen specifieke regelgeving.
Lees meer Lees minder

In huishoudens wordt in de badkamers het meeste warme tapwater gebruikt. Als u dit verbruik weet te verlagen, heeft u een kleinere all-electric warmtepomp en boilervat nodig. Dat scheelt in de kosten en de benodigde ruimte voor de installatie. Uit het vuile douchewater, dat nog warm wegspoelt, kan warmte worden teruggewonnen. Bij de douchepijp warmteterugwinning (WTW) wordt de verticale afvoerbuis onder de douche vervangen door een koperen douchepijp die is opgebouwd uit een binnenbuis met (warm) afvalwater en een buitenomhulsel met schoon (koud) water. Tussen deze twee lagen vindt warmte uitwisseling plaats. Zo wordt het koude (schone) water alvast voorverwarmd zonder dat u energie verbruikt. 

  • Bespaart energie
  • De douchepijp met warmteterugwinning heeft een lange levensduur
  • De aanleg vereist een verbouwing, renovatie is een goed moment
  • Besparingseffect is beperkt bij kort douchen
  • Thermostatische mengkraan vereist
  • Niet geschikt voor een badkamer op de begane grond
  • Zorg er voor dat de douchepijp-wtw bereikbaar blijft voor onderhoud
Regelgeving

Monumentaal

  • In principe mogelijk, mits er geen monumentale onderdelen worden aangepast op verwijderd.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Geen specifieke regelgeving.

Douchebak of -goot warmteterugwinning

Bij warmteterugwinning (WTW) in de douchegoot en douchebak vindt de warmte uitwisseling plaats in het douchegootje of direct onder de douchebak. Vuil douchewater dat tijdens het douchen in de goot verdwijnt, stroomt langs de koud watertoevoer. Er is vervolgens minder energie nodig om het douchewater op de juiste temperatuur te krijgen. De douchegoot of douchebak-WTW is hoger dan een gangbare douchebak, houd daarom rekening met een opstap naar de douche en let op de hoogte van de doucheruimte.

  • Aanleg is eenvoudiger dan bij de douchepijp-WTW
  • Overal toepasbaar (bij voldoende stahoogte), dus ook op de begane grond
  • De inbouwhoogte is hoger dan gangbaar
  • Thermostatische mengkraan vereist
  • De douchebak- en douchegoot-WTW vereisen regelmatig onderhoud
Regelgeving

Monumentaal

  • In principe mogelijk, mits er geen monumentale onderdelen worden aangepast op verwijderd.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Vergunningvrij.
 
Lees meer Lees minder

Bij warmteterugwinning (WTW) in de douchegoot en douchebak vindt de warmte uitwisseling plaats in het douchegootje of direct onder de douchebak. Vuil douchewater dat tijdens het douchen in de goot verdwijnt, stroomt langs de koud watertoevoer. Er is vervolgens minder energie nodig om het douchewater op de juiste temperatuur te krijgen. De douchegoot of douchebak-WTW is hoger dan een gangbare douchebak, houd daarom rekening met een opstap naar de douche en let op de hoogte van de doucheruimte.

  • Aanleg is eenvoudiger dan bij de douchepijp-WTW
  • Overal toepasbaar (bij voldoende stahoogte), dus ook op de begane grond
  • De inbouwhoogte is hoger dan gangbaar
  • Thermostatische mengkraan vereist
  • De douchebak- en douchegoot-WTW vereisen regelmatig onderhoud
Regelgeving

Monumentaal

  • In principe mogelijk, mits er geen monumentale onderdelen worden aangepast op verwijderd.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Vergunningvrij.
 

Hotfill witgoed

Een wasmachine en vaatwasser gebruiken elektrische verwarmingselementen om warm water op te wekken. Doordat een duurzaam verwarmingssysteem of gasketel dit efficiënter kan, is het handig dit systeem ook voor deze apparaten te gebruiken. Met een hotfill kun je het witgoed aansluiten op een warmwaterkraan. Op deze manier hoeft de machine niet eerst het water op te warmen om te kunnen wassen, wat natuurlijk weer een hoop elektriciteit scheelt. De hotfill werkt met name efficiënt als het warme water duurzaam wordt opgewekt, bijvoorbeeld door een warmtepomp of zonneboiler. Niet alle wasmachines hebben zowel een koud als warm-wateraansluiting, in dat geval is een voorschakelapparaat benodigd. 

  • In witgoedapparaten wordt d.m.v. een elektrische spiraal verwarmd. Een gasketel of duurzame opwekker heeft een hoger rendement
  • De machine hoeft het water niet zelf te verwarmen en dat scheelt elektriciteit.
  • Langere levensduur van het witgoed
  • Geen opwarmtijd van water in de machine
  • Er moet een warmwaterleiding komen vanuit de ketel of boiler, of vanuit de warmwaterkraan in de keuken of badkamer. Meestal wordt deze aangelegd door een installateur
  • De temperatuur van de watertoevoer mag maximaal 60 graden Celsius zijn
  • Let er op dat de slang voor warm water tussen de warmwaterwasmachine of het voorschakel-apparaat en de toevoerkraan bestand is tegen temperaturen tot circa 80 graden Celsius
  • Dit is een relatief hoge investering
  • Hotfill werkt niet op elk apparaat. Sla de handleiding van uw apparaat erop na
Regelgeving

Monumentaal

  • In principe mogelijk, mits er geen monumentale onderdelen worden aangepast of verwijderd.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Vergunningvrij.
Lees meer Lees minder

Een wasmachine en vaatwasser gebruiken elektrische verwarmingselementen om warm water op te wekken. Doordat een duurzaam verwarmingssysteem of gasketel dit efficiënter kan, is het handig dit systeem ook voor deze apparaten te gebruiken. Met een hotfill kun je het witgoed aansluiten op een warmwaterkraan. Op deze manier hoeft de machine niet eerst het water op te warmen om te kunnen wassen, wat natuurlijk weer een hoop elektriciteit scheelt. De hotfill werkt met name efficiënt als het warme water duurzaam wordt opgewekt, bijvoorbeeld door een warmtepomp of zonneboiler. Niet alle wasmachines hebben zowel een koud als warm-wateraansluiting, in dat geval is een voorschakelapparaat benodigd. 

  • In witgoedapparaten wordt d.m.v. een elektrische spiraal verwarmd. Een gasketel of duurzame opwekker heeft een hoger rendement
  • De machine hoeft het water niet zelf te verwarmen en dat scheelt elektriciteit.
  • Langere levensduur van het witgoed
  • Geen opwarmtijd van water in de machine
  • Er moet een warmwaterleiding komen vanuit de ketel of boiler, of vanuit de warmwaterkraan in de keuken of badkamer. Meestal wordt deze aangelegd door een installateur
  • De temperatuur van de watertoevoer mag maximaal 60 graden Celsius zijn
  • Let er op dat de slang voor warm water tussen de warmwaterwasmachine of het voorschakel-apparaat en de toevoerkraan bestand is tegen temperaturen tot circa 80 graden Celsius
  • Dit is een relatief hoge investering
  • Hotfill werkt niet op elk apparaat. Sla de handleiding van uw apparaat erop na
Regelgeving

Monumentaal

  • In principe mogelijk, mits er geen monumentale onderdelen worden aangepast of verwijderd.

Beschermd stads-/dorps-gezicht

  • Vergunningvrij.
Tip
Niet-zichtbare zonnecollectoren

Niet-zichtbare zonnecollectoren

Uit zonne-energie kan met zonnecollectoren tapwater worden verwarmd. Deze innovatie is een niet-zichtbaar systeem. Onder de dakpannen wordt een grid met buizen geplaatst. Het hele dakvlak krijgt de extra functie van een zonnecollector, zonder dat je het ziet!

Tip
Zuinig met uw vaatwasser

Zuinig met uw vaatwasser

Energie besparen kan eenvoudig door de vaat niet met de hand voor te spoelen, de vaatwasser goed vol te laden of door op lagere temperatuur te wassen (eco-programma). Het kan ook lonen om uw oude vaatwasser te vervangen door een nieuwe eco-versie. Een andere mogelijkheid is een hotfill voorschakelapparaat, waardoor een afwasmachine het te gebruiken water minder (of zelfs niet) hoeft op te warmen.