- Nederland
- Podium
Kies uw gemeente
Er zijn verschillende gemeenten aangesloten bij De Groene Menukaart, kijk of uw gemeente meedoet of kies voor de landelijke menukaart.
Kies uw menukaart
Er zijn verschillende menukaarten beschikbaar. Kies hieronder een pandtype en ga meteen aan de slag met de duurzame opties!
Terwijl de Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals de noodklok luidde voor poppodia, gaat het relatief goed met Patronaat. “Ook wij hebben moeten bezuinigen en zien bijvoorbeeld de baromzet van met name alcohol teruglopen onder andere door de huidige gezondheidstrend,” vertelt Lobke. “Maar in plaats van duurzaamheid weg te bezuinigen investeren we hier juist in. Duurzaamheid gaat namelijk ook over weerbaar zijn voor veranderende omstandigheden.”
In 2007 begon Patronaat met de hardcup tegen plastic verspilling, in 2015 volgde een streep door wegwerpflesjes en in 2016 behaalde het podium als eerste poppodium van Nederland het Green Key-keurmerk. In 2023 kroonde het landelijke GreenStages-convenant Patronaat tot het duurzaamste poppodium van het land, met een score van 8,57 tegenover een groepsgemiddelde van 6,76.
Sinds 2016 koopt Patronaat geen bronwater meer in en drinken artiesten, crew en personeel standaard uit herbruikbare flessen. Ook had Patronaat een primeur met de Dopper Water Tap, die zij als eerste poppodium ter wereld in 2024 plaatste. De slimme tap houdt precies bij hoeveel water er wordt getapt, hoeveel plastic flesjes dat bespaart en hoeveel CO₂-uitstoot daarmee wordt voorkomen.
Ook achter de bar is gesleuteld aan efficiëntie: het glazenspoelsysteem Aquafox bespaart flink op water en spoelmiddel bij elk rondje dat wordt getapt. En op het podium zelf is inmiddels vrijwel alle verlichting vervangen door LED. Een maatregel die niet alleen energie bespaart, maar ook kosten drukt doordat de led bronnen langer meegaan.
Duurzaamheid stopt bij Patronaat niet bij de techniek. Sinds 2021 is vegetarisch eten de standaard voor artiesten en crew. “Wat vooral Amerikaanse bands nog wel eens lastig vinden,” vertelt Peter. “Artiesten sturen van te voren hun wensen in een zogenoemde ‘rider’. Wij durven kritisch te zijn op deze wensen als ze niet in lijn zijn met ons duurzaamheidsbeleid. We bieden bijvoorbeeld alleen vegetarische opties aan en serveren kraanwater in plaats van flessen. Sommige buitenlandse artiesten zijn gewend dat je ziek wordt van kraanwater. In Nederland hebben we fantastisch kraanwater dus we gaan hier bewust tegen in.”
Reisbewegingen van artiesten en bezoekers maken voor Patronaat het grootste deel uit van de CO2 voetafdruk. Net als voor veel culturele instellingen blijft dit een lastige opgave. Bezoekers worden gevraag met het OV te reizen, te fietsen en met deelplatform Slinger wordt geprobeerd carpoolen te stimuleren. Maar het gouden ei is nog niet gevonden.
Waar de afgelopen jaren vooral in het teken stonden van verlichting, water en gedrag, wacht Patronaat nu een veel grotere opgave: het gebouw zelf aardgasvrij maken. Gemeente Haarlem wil in 2040 aardgasvrij zijn en Patronaat, een pand van circa 3.000 m² met drie zalen, moet daarin mee. Op dit moment zijn ze bezig met een haalbaarheidsonderzoek voor een integraal verduurzamingsplan, waarbij nadrukkelijk rekening wordt gehouden met het bestaande onderhoudsplan, mogelijke fasering én de eis dat het gebouw veilig en goed moet blijven functioneren als poppodium.
Doordat het poppodium veel doet op het gebied van duurzaamheid hebben ze een duidelijk verhaal naar de gemeente toe. “We laten op alle mogelijke manieren zien dat duurzaamheid voor ons een hoofdzaak is,” vertelt Lobke. “Dat helpt ons in de gesprekken met de gemeente wanneer er investeringen moeten worden gedaan aan het gebouw.”
“Klein beginnen en iedereen proberen mee te nemen,” antwoordt Lobke op de vraag hoe je een organisatie meeneemt om te verduurzamen. “Je kiest iets kleins in je organisatie zoals afval recyclen en gaat met elkaar op zoek naar een oplossing. Zo hebben bijvoorbeeld studenten toegepaste psychologie die hier werkten een spel gemaakt om iedereen meer bewust te maken over onze afvalstromen. Maar soms ligt de oplossing ook bij een partner of iemand met vergelijkbare uitdagingen. Zo werken we samen met 013 en Tivoli Vredenburg aan een oplossing voor de grote hoeveelheid dozen die achterblijft wanneer artiesten merchandise verkopen rondom een optreden.”
Patronaat deelt zijn kennis inmiddels ook actief met andere podia. In 2024 richtte het samen met collega-podia de community GenoegGewaste op, gericht op het samen verduurzamen van de popsector. Het initiatief zette zich onder meer in voor het gebruik van hardcups op meer podia en bouwt gezamenlijke benchmarks, onder andere naar de reisbewegingen van bezoekers. Die samenwerking leverde in januari 2025 en 2026 twee keer op rij een IJzeren Podiumdier op voor de beste prestatie op het gebied van duurzaamheid.
