Duurzaam nieuws

Monument te warm in de zomer, te koud in de winter?
Nu is het moment om te verduurzamen! 

Een monumentaal pand heeft naast charme, karakter en geschiedenis soms ook minder prettige eigenschappen. 's Zomers warmt het snel op, en 's winters is het lastig warm te stoken. Dikke muren, oude kozijnen en beperkte isolatiemogelijkheden zorgen ervoor dat veel monumenteneigenaren het hele jaar door met het binnenklimaat worstelen.

Het goede nieuws: juist nú is het aantrekkelijk om te investeren in zowel isolatie als ventilatie. Door deze twee maatregelen te combineren, houd je in de winter de warmte binnen én zorg je in de zomer voor een frisser huis, zonder vochtproblemen of muffe lucht. Bovendien komt de 'Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing' (ISDE) tegemoet in de kosten.

Ben je eigenaar van een rijksmonument en wil je gaan verduurzamen? Meld je dan nu aan bij het vernieuwde Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Monumenten (OVM). Dit programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en uitgevoerd door het Nationaal Restauratiefonds (NRF) biedt een vergoeding voor advies en begeleiding bij de integrale verduurzaming van rijksmonumenten. De Groene Grachten is officieel aangewezen als een van de uitvoerende partijen van dit programma. Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar, dus wees er snel bij. 

Voor eigenaren van monumentale panden ligt de focus vaak op de instandhouding van het gebouw zelf: het juiste voegwerk, verantwoord glas, een dak dat zowel beschermt als past bij het historische aanzicht. Maar wie zich écht duurzaam wil onderscheiden, kijkt verder dan de gevel. Dat is precies waar het keurmerk Duurzaam Gastvrij om draait: niet alleen het gebouw, maar vooral het gebruik en de exploitatie ervan.

Eigenaren van (historische) gebouwen worden ook in 2026 ondersteund om te verduurzamen met diverse subsidies en financieringsregelingen. Om wegwijs te worden in alle mogelijkheden en kansen kan lastig zijn. Bovendien gelden er specifieke voorwaarden en zijn er deadlines waar je rekening mee moet houden om aanspraak te maken op deze regelingen. De Groene Grachten helpt particuliere woningeigenaren en eigenaren van zakelijk vastgoed om hier duidelijkheid in te krijgen. In dit overzicht vindt u een greep uit de belangrijkste kansen op landelijk niveau om te verduurzamen in 2026.  

Hoe maak je als klein museum, theater of cultureel centrum een historisch pand energiezuiniger, zonder de karakteristieke waarde te verliezen? Veel maatschappelijke organisaties lopen tegen die vraag aan. Daarom is er nu het Ontzorgingsprogramma Maatschappelijk Vastgoed van de Provincie Noord-Holland. Binnen dit programma kunnen instellingen kosteloos advies en begeleiding krijgen bij het verduurzamen van hun gebouwen.

Probiblio is een organisatie die bibliotheken ondersteunt bij hun werk. Zo helpen ze de bibliotheeksector met het uitvoeren van verschillende taken, zoals het vinden van betrouwbare informatie, het ontwikkelen van lees- en mediavaardigheden en kennis op te doen. Samen met duurzaamheidsspecialist PHI-Factory hebben ze nog een missie aan het takenpakket toegevoegd: het helpen verduurzamen van alle bibliotheken in Nederland, met als eerste de focus op Noord- en Zuid-Hollandse vestigingen.

“Maak duurzaamheid en diversiteit vereisten voor subsidie”, schrijft de Raad van Cultuur in het advies voor de volgende 'BIS-periode', de periode van vier jaar waarvoor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap subsidies toekent aan culturele instellingen. Deze culturele basisinfrastructuur is de belangrijkse rijkssubsidie voor de culturele sector. Alle culturele instellingen die vanaf 2025 subsidie aanvragen bij het ministerie van OCW, moeten in een plan kunnen aantonen dat zij vóór 2023 gaan verduurzamen. 

Duurzaamheid is een belangrijk thema binnen gemeenten en provincies. Dat betekent dat hun panden en vastgoed ook verduurzaamd moet worden. Hier vallen bibliotheken ook onder! Zij kunnen bijdragen aan een duurzamere maatschappij door naast maatregelen te implementeren, ook aan de slag te gaan met duurzame bedrijfsvoering. Op de website van Probiblio is in het ‘Dossier Duurzame Bibliotheek’ alles te lezen over het verduurzamen van bibliotheken. Want waarom is het nu zo belangrijk? En wat is duurzame bedrijfsvoering precies?  

Als je CV-ketel het begeeft, dan wordt er vaak gedacht om direct een nieuwe (traditionele) ketel terug te plaatsen. Vanaf 2026 is dat, als het aan het kabinet ligt, verleden tijd. Dan worden hybride warmtepompen de standaard voor het verwarmen van woningen. Bij vervanging van je cv-installatie zal je moeten overstappen naar duurzamer alternatief. In veel gevallen is dit een hybride warmtepomp, maar ook alternatieven zoals de volledig elektrische warmtepomp of een aansluiting op een warmtenet zijn mogelijk.